เรียนรู้เรื่องยากๆให้เข้าใจ ด้วย เทคนิค Feynman


Richard Feynman

May 11,1918 - February 15,1988

“If you can’t explain it simply, then you don’t understand it well enough.”

ประโยคข้างต้นถูกกล่าวโดยโดยอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ นักวิทยาศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในคริสต์ศตวรรษที่ 20 เจ้าของทฤษฎีสัมพัทธภาพ แปลได้ว่า “หากคุณไม่สามารถอธิบายมันออกมาให้ง่ายๆแล้ว แปลว่าคุณยังไม่เข้าใจมันดีนัก” หลายคนอาจจะเจอปัญหานี้กันอยู่ ไม่ว่าจะเป็นนักเรียน นักศึกษา หรือวัยทำงาน ในชีวิตประจำวันของคนแต่ละบทบาทย่อมต้องศึกษาทำความเข้าใจบางสิ่งบางอย่างให้ถ่องแท้ เพื่อที่จะสามารถนำไปประยุกต์ใช้ ต่อยอด อันเป็นการสร้างประโยชน์ให้กับการศึกษา หรือหน้าที่การงานของตนเอง อย่างไรก็ตาม เมื่อขึ้นชื่อว่าต้องศึกษาหรือทำความเข้าใจแล้ว สิ่งนั้นย่อมเป็นสิ่งใหม่ที่หลายๆคนเพิ่งเคยเจอเป็นครั้งแรกในชีวิต การกระโดดออกมาจากคอมฟอร์ทโซนเพื่อมาศึกษาจึงไม่ใช่เรื่องที่ง่ายดายนัก แต่วันนี้ทาง Interboosters ขอนำเสนอ “Feynman Technique” ที่จะช่วยให้คุณทำความเข้าใจเรื่องที่คุณกำลังศึกษาอยู่ให้เข้าใจอย่างถ่องแท้อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นระบบ อีกทั้งใช้เวลาน้อยลงอีกด้วย

“Feynman Technique” ตั้งชื่อให้เป็นเกียรติกับ Richard Feynman นักฟิสิกส์ ผู้ได้รับรางวัลโนเบลในปี 1965 สาขา Quantum electrodynamics (ทฤษฎีสนามควอนตัม) อันเป็นความรู้ที่มีคุณค่าต่อวงการวิทยาศาสตร์อย่างมหาศาล ถูกนำไปต่อยอดทางด้านความรู้ด้านวิทยาศาสตรได้มากมาย อาทิเช่น การพัฒนาไดอะแกรมของ Feynman ที่เป็นกราฟพื้นฐานด้านคณิตศาสตร์ ที่แสดงถึงการทำงานของ subatomic particles

นอกจากการเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่ประสบความสำเร็จแล้ว เขายังเป็นครูและผู้อธิบายที่ยอดเยี่ยมอีกด้วย ซึ่งหนึ่งในชื่อที่ Feynman มักถูกเรียกคือ “นักอธิบายผู้ยิ่งใหญ่” เพราะเขาเป็นผู้ที่สามารถนำ “แก่นสาร” จากชุดความรู้ที่ซับซ้อน และถ่ายทอดออกมาในภาษาที่เข้าใจง่าย สามารถเข้าใจโดยคนทั่วไปได้ นี่จึงเป็นอีกหนึ่งเหตุผลหลักเบื้องหลัง ว่าทำไมเขาจึงเป็นหนึ่งในนักวิทยาศาสตร์ผู้ประสบความสำเร็จอย่างมาก ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว การศึกษาของเขาเองก็มีชื่อเสียงเรื่องความซับซ้อน Feynman ต้องทำงานหนักอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อยผ่านสมการจำนวนมากมาย จนกว่าชุดความรู้ดังกล่าวที่เขากำลังถกเถียงหาคำตอบอยู่ด้วยนั้น ถูกแก้ไขจนสามารถอธิบายให้เข้าใจได้อย่างเป็นธรรมชาติในหัวของเขาเอง

“Feynman Technique” ประกอบด้วยสี่ข้อ ที่จุดมุ่งหมายของการทำความเข้าใจชุดความรู้ต่างๆคือ ต้องอธิบายให้ออกมา “ง่าย” เข้าไว้ และวิธีที่ทรงประสิทธิภาพ ที่สุดที่จะมั่นใจว่าคุณได้เข้าใจมันแล้วจริงๆ ในรายละเอียดปลีกย่อยมามายของชุดความรู้ต่างๆ ที่กำลังตีกันวุ่นวายยในหัวของคุณ คือการอธิบายให้กับใครบางไม่เคยรู้เรื่องราวดังกล่าวมาก่อน ความรู้เป็นศูนย์ นั่นเป็นบททดสอบขั้นสุดของความรู้ของคุณในหัวข้อนั้นๆ

ซึ่งก่อนที่จะเริ่มทำลองทำตามขั้นตอน เราจะมาเตรียมตัวตาคำแนะนำของ Feynman ก่อน กฎข้อแรกที่พึงระลึกถึงคือ คุณห้ามหลอกตัวเองว่าคุณเข้าใจชุดความรู้ที่คุณต้องการศึกษาดีแล้ว

มาเริ่มกันเลย

ข้อหนึ่ง นำกระดาษมาหนึ่งแผ่น และเขียนชื่อของชุดความรู้ที่ต้องการทำความเข้าใจกล่าวไว้ด้านบนสุด ดังตัวอย่างนี้จะใช้ The Pythagorean Theorem (ทฤษฎีบทพีทาโกรัส แสดงความสัมพันธ์ในเรขาคณิต ระหว่างด้านทั้งสามของสามเหลี่ยมมุมฉาก กำลังสองของด้านตรงข้ามมุมฉากเท่ากับผลรวมของกำลังสองของอีกสองด้านที่เหลือ)

ข้อสอง ทำการอธิบายชุดความรู้ดังกล่าว โดยใช้ภาษาแบบง่ายๆ ในภาษาที่คุณสามารถพูดสื่อสารได้ดี หลักๆคือ ต้องอธิบายออกมาให้ง่ายๆสำหรับการเข้าใจ เหมือนกับว่าคุณกำลังสอนใครบางคนอยู่ แต่อย่าหยุดอยู่ที่การให้คำนิยามกับชุดความคิดดังกล่าวเท่านั้น แต่ต้องทำการอธิบายผ่านตัวอย่าง และมั่นใจได้ว่าคุณสามารถใช้ชุดความรู้ดังกล่าวในการฝึกฝนด้วยเช่นกัน กล่าวคือ สามารถนำไปใช้ได้จริงนั่นเอง

ข้อสาม ชี้จุดที่เป็นปัญหา ที่คุณยังเป้นกังวลหลังจากที่คุณทำการอธิบายไปแล้ว หรือชี้จุดที่คุณยังคงติดขัดอยู่ จุดที่ยังคงอิบายได้อย่างตะกุกตะกัก และกลับไปดูต้นฉบับของสิ่งที่คุณศึกษา หรือกลับไปดูโน้ตที่คุณจดไว้ หรือทำความเข้าใจผ่านแบบฝึกหัด จนคุณสามารถเข้าใจมันได้ ในรายละเอียดรองๆที่เหลือ ซึ่งใช้วิธีการเดียวกันกับจุดที่ไม่เข้าใจอื่นๆ